Veel tegenwerking

Gunnink:’Studenten zijn altijd heel belangrijk geweest in dit onderzoek. Ze willen, niet geremd door al te veel vooroordelen, van alles onderzoeken. Ze zijn enthousiast en altijd bereid mee te denken in nieuwe richtingen. Dat is heel prettig, want zelf word je, naarmate kantoorruimte huren eindhoven je ouder wordt, steeds meer bepaald door je verleden.’ De man die het basisidee heeft ontwikkeld – professor Vogelesang, nu met emeritaat – is in dit opzicht ‘eeuwig student gebleven’.
En hij heeft veel tegenwerking ondervonden. ‘Want de bestaande materialen hebben hun eigen verdedigingsgroepen en er zijn allerlei belangen in het spei’, aldus Gunnink. Dat werd vooral duidelijk nadat de industrie bij de ontwikkeling was betrokken. In de oorspronkelijke onderzoeken werd een aramidevezel toegepast. Dat gaf een kleine verbetering, maar deze rechtvaardigde niet om door te gaan. TotdatVogelesang de juiste materiaaloptimalisatie had gevonden, stond hij feitelijk alleen. ‘Zeker in de beginfase metAral, het laminaat waarin de aramidevezel was verwerkt, ondervond hij veel kantoorruimte huren den haag tegenwerking. Maar ook later is nog vaak tegen hem gezegd: stop er maar mee, het is onverantwoord om er nog meer geld in te steken. Vogelesang heeft altijd gezegd:”lk ben vrij onderzoeker, ik ga ermee door.Want we zijn er nog niet.” ledereen was het met hem oneens.’ De oplossing werd gevonden door de aramidevezel te vervangen door het goedkoopste materiaal dat maar denkbaar is: glasvezel. Gunnink:’Je moet ook geluk kantoorruimte huren maastricht hebben. Want wat bleek? Glare bleek heel goede impacteigenschappen te hebben en het bleek ook nog eens brandwerend te zijn. Daar was het oorspronkelijk helemaal niet voor ontwikkeld.’
spannend, maar ook frustrerend
Een cruciale fase in het ontwikkelproces ontstaat als het onderzoek zo ver is gevorderd dat het voor de universiteit ondoenlijk is de verdere ontwikkeling alleen voort te zetten. Dan moet er op tijd een industrieel bedrijf achter gaan staan. Buwe van Wimersma was al als kantoorruimte huren breda student bij de toepassing van het nieuwe materiaal betrokken. ‘In het begin deden we alles zelf. We maakten zelf het materiaal: een aluminium plaatje schoonmaken, vezels ertussen leggen en het in een oventje stoppen. De kosten vallen dan nog mee, want afstudeeronderzoek moet je toch doen

De nieuwe productieconcepten

De onderzoekers werpen de vraag op of de nieuwe productieconcepten echt iets nieuws zijn of een van de vele managementmodes die komen en gaan. Zij stellen vast dat de organisatorische veranderingen aan de oppervlakte blijven. Van de ondernemingen in de EU heeft i4% in het midden van de jaren negentig downsizingdoorgevoerd, 23% heeft activiteiten uitbesteed en i3% is teruggekeerd naar de kernactiviteiten. Just-in-time-productie vinden we bij 23% van de Britse ondernemingen en bij 36% van de Franse. Een op de vijf Amerikaanse ondernemingen past benchmarking toe. Dat zijn kantoorruimte huren eindhoven maatregelen die niet direct wijzen op een vergroting van de autonomie in het werk. Er is een tijd geweest dat er hoge verwachtingen bestonden van telewerk. Sommigen verwachtten zelfs een terugkeer naar de huisindustrie van voor de Industriele Revolutie. Massa’s kenniswerkers zouden zelfstandig vanuit hun huis kantoorruimte huren den haag werken voor een of meerdere opdrachtgevers. Dat zou de werknemers bevrijden van direct toezicht en hun de lang verloren autonomie teruggeven. Er bestaan verschillende vormen van telewerk. Multilocatie-telewerk houdt in dat het werk primair op kantoor wordt verriebt en so ms thuis. So ms een dag thuis werken met behulp van een on-lineverbinding met kantoor komt regelmatig voor. Het echte telethuiswerk houdt in dat men volledig thuis werkt in opdracht van een werkgever. En net als bij het oude thuiswerk zal er sprake zijn van een uiterst kantoorruimte huren maastricht flexibel arbeidscontract dat weinig zekerheid biedt, terwijl een directe koppeling aan de output (het stukloon) voor de hand ligt. Freelance telewerk wordt ook vanuit huis verriebt, maar dan door een zelfstandige onderaannemer die werkt voor meerdere opdrachtgevers. Mobiel telewerk wordt verriebt op meerdere plaatsen – op kantoor, en vaak bij de klant. De werknemer staat dan via kantoorruimte huren breda laptopcomputer en mobiele telefoon in permanent contact met zijn werkgever. Ten slotte zijn er de gerealloceerde back offices, die op afstand taken uitvoeren, meestal van administratieve aard.

De informatietechnologie

Een ander aspect is dat het effect van de informatietechnologie niet primair tot uitdrukking komt in een groter productievolume per tijdseenheid, maar vooral in de kwaliteit van producten en diensten. Henry Ford produceerde twintig jaar lang hetzelfde model-T. Zo kan je productiviteit meten. Maar de auto van nu is niet meer te vergelijken met die van tien of twintig jaar kantoorruimte huren eindhoven geleden. Als het om kwalitatieve veranderingen gaat, grijpen de statistici mis. Een extreem voorbeeld: volgens metingen zou de productiviteit in de Amerikaanse gezondheidszorg vanaf i960 tot nu met 40% zijn gedaald. Maar de kwaliteit van de medische behandeling is uiteraard onvergelijkbaar beter dan veertigjaar geleden. Ook Norbert Walter, topeconoom bij de Deutsche Bank, houdt het erop dat de statistiek het bij het verkeerde eind heeft. Hij ontleent het bewijs aan zijn eigen werk. ‘Als ik bedenk hoe de mobiele telefoon de wereld kantoorruimte huren den haag verandert, of e-mail of videoconferencing. Ik ga maar na voor hoeveel interviews ik nu beschikbaar kan zijn, vergeleken met vijftien jaar geleden. Dat is ongelofelijk. Ik heb vorigjaar in drie <lagen 97 interviews aan de pers gegeven. Vijftien jaar geleden was ik in drie werkdagen niet verder gekomen dan vijftien. Als ie
mand me dan vertelt dat hij niet kan vaststellen dat ik productiever ben geworden, zal hij de statistiek moeten aanpassen. Want hoe wordt mijn kantoorruimte huren maastricht productiviteit gemeten? Door de tijd die ik in mijn werk stop. Dat is natuurlijk een stomme manier van meten.’
Misschien hebben beide kampen wel gelijk-zijn mensen in hun werk inderdaad productiever geworden (Walter), terwijl toch de som van al die inspanningen niet groeit (Gordon). Dan zou het echte probleem zijn dat onze managers de informatieproductie in de kantoorruimte huren breda herseneconomie nog steeds besturen volgens de regels van het industriele model; dat hun zichtbare band nog steeds mensen en processen wil beheersen. Dat zou veel kunnen verklaren.

Het scheppen van een arbeidspotentieel

‘Zij richten hun middelen op het scheppen van een arbeidspotentieel dat in staat is tot een kritisch oordeel bij de bediening van de omringende machinesystemen. Het werk wordt abstracter, omdat het berust op het begrijpen en verwerken van informatie. Dit betekent het begin van kantoorruimte huren eindhoven nieuwe vormen waarin de mens de overhand krijgt op het werken daaraan zin kan toekennen.’
Uiteindelijk gaat het om de kwaliteit van leiderschap. ‘Zullen er leiders zijn die begrijpen dat mensen op elk niveau binnen de organisatie een cruciale rol spelen bij de toevoeging van waarde aan producten en diensten? Zo niet, dan belanden we in een nieuwe wereld met oude oplossingen.’ Ze geeft zelf het antwoord: ‘Door banen te scheppen die minder menselijke inspanning vergen, is de industriele technologie ook gebruikt om banen te scheppen die minder menselijk talent vergen.’13 Managers hebben kantoorruimte huren den haag vaak en veel geklaagd over de ‘weerstand tegen verandering’ die het proces van technologische vernieuwing zou afremmen. Het gaat echter niet zozeer om weerstand tegen de verandering zelf, als om de instinctieve vrees van mensen de greep op hun werkte verliezen en voor de informatieverwerkende kracht van de computer die hun opgebouwde werkervaring overbodig zou maken. Zuboffbeschrijft uitvoerig de invoering van de productieautomatisering in een pulpfabriek. Voor de werknemers was de grote verandering dat hun de fysieke waarnemingvan het productieproces, waarop hun kennis en ervaring waren gebaseerd, werd afgenomen en vervangen door de virtuele werkelijkheid van de controlekamer.
‘Een vaak herhaalde metafoor sprak van beroofd te zijn van je zintuigen en ondergedompeld in het donker. De tastbare wereld was altijd vol kantoorruimte huren maastricht herkenningstekens geweest en het was moeilijk om dat houvast los te laten met alleen abstracties als gids. Een operator beschreef hoe hij geleerd had te werken met het nieuwe computersysteem. “De moeilijkheid is’, zei hij, “dat je de dingen niet aan kan raken.” Terwijl hij sprak, schoten zijn handen naar voren en bewoog hij al zijn vingers, als om een gevoel van onvolledigheid en verlies uit te drukken.'”
Voor het management was de grote verandering dat de arbeiders in feite soortgelijke arbeid gingen verrichten als het management: het omzetten van informatie in beslissingen. ‘Managers deden regelmatig uitspraken als: “We vertelden ze dat het een stuk gereedschap kantoorruimte huren breda was, net als een hamer of een tang.” Een manager ging zo ver om te zeggen: “We hoopten maar dat ze er niet achter zouden komen dat het beeldscherm dat we ze gaven eigenlijk een computer was.”’15

Twee scenario’s

Nizet houdt twee scenario’s over. Het eerste is: is er nog iemand die in dit bedrijf wil investeren? Ten tijde van het interview waren onderhandelingen gaande kantoorruimte huren eindhoven met investeerders in de Verenigde Staten. ‘Misschien betekent dat een doorstart, maar alleen in specialities, kleinere series halfgeleiders. Wij maken bijvoorbeeld de snelst schakelende diodes ter wereld. De vraag daarnaar neemt toe, zij vormen nu iets minder dan de helft van de omzet. Maar specialities worden kantoorruimte huren den haag ooit massaproducten en dan moet je nieuwe producten op de plank hebben liggen.’ Een tweede scenario is: zelfstandig verder gaan. ‘Maar dan moeten we wel de krenten uit de pap vissen.Van de huidige werkgelegenheid blijft dan nog maar een derde over. Voor het restant van de capaciteit moeten we dan derden aantrekken van buiten Philips en buiten de halfgeleiderindustrie. Bedrijven die nieuwe dingen
doen die dicht liggen bij onze competenties. Zo ben ik ook in gesprek met een wetenschappelijk instituut. Wetenschappers hebben iets ontdekt, maar ze kantoorruimte huren maastricht weten niet hoe ze het moeten maken. Wij hebben kennis van het productieproces. Zo lopen veel projecten, waarvan maar een enkel slaagt.’ lnmiddels heeft zieh al een ICT-bedrijf op de locatie Stadskanaal gevestigd. ‘Het rampscenario is een businesspark, waar je alleen nog maar vierkante meters kantoorruimte huren breda verhuurt. Een recyclebedrijf of een autospuiterij houd ik voorlopig even buiten de deur. lk hoop dat ik me die luxe kan blijven permitteren.’

De hoogst gekwalificeerde

In andere arbeidssituaties is een dergelijke integratie om economische redenen niet mogelijk. Hier treffen we een polarisatie aan: zowel de hoogst gekwalificeerde als de laagst gekwalificeerde functies nemen in aantal toe. De omvang van het middenniveau (de bazen) neemt steeds verder af. Polarisering leidt tot segmentering van het personeelsbestand. Dat betekent dat kantoorruimte huren eindhoven doorgroeimogelijkheden die vroeger bestonden – van ongeschoolde arbeider naar voorman -worden afgesneden. We beschikken gelukkig over onderzoek dat de inhoudelijke veranderingen kantoorruimte huren den haag in het werk over een lange periode zichtbaar maakt.10 De onderzoekers hanteerden drie kernvariabelen (zie kader): het kwalificatieniveau van de individuele baan; het opleidingsniveau dat voor deze baan is vereist; de feitelijke opleiding van de persoon die deze baan vervult.
Kader i. Kwalificatieniveaus gemeten Teneinde de kwalitatieve veranderingen in de arbeidsstructuur op te sporen hebben de onderzoekers elke baan ingedeeld in een van de volgende zeven categorieen: • Categorie 1. Ongeschoolde, zeer eenvoudige arbeid die wordt verricht volgens strikte instructies en waarvoor geen training vereist is en die geen overleg vergt. • Categorie 2. Semi-geschoolde kantoorruimte huren maastricht arbeid die enige ervaring vereist en enig overleg vergt. • Categorie 3/ 4. Enigszins gecompliceerd werk dat enig theoretisch inzicht vereist op lbo-niveau, alsmede enige ( op niveau 4 aanzienlijke) praktische werkervaring. • Categorie 5/7. Gespecialiseerde beroepen waarvoor een opleiding is vereist op respectievelijk mbo-hbo- en universitair niveau. De schalen lopen van 1 t/m 5 voor handarbeiders en van i t/m 7 voor employees. De kantoorruimte huren breda opleidingsniveaus zijn ingedeeld in vijf categorieen, lopend van lager tot hoger onderwijs.
De ontwikkelingen in de samenstelling van het werk zijn weergegeven in de grafieken 7 en 8.

Het kanban-systeem

Het kanban-systeem kwam ook uit Japan. Het was erop gericht buffervoorraden te elimineren door de productie van de hoofdproducent en zijn onderaannemers aaneen te schakelen in een continu vloeiend systeem. Het basisprincipe is dat onderdelen dan en alleen dan kantoorruimte huren eindhoven worden vervaardigd als daaraan in de volgende fase behoefte is. In de verschillende fasen van het productieproces worden signalen achterwaarts in het systeem verzonden, oorspronkelijk op papier. Kanban betekent ‘kaartje’ in het Japans. Het was een eerste stap in de richting van een integrale benadering. In de tussentijd hadden organisatiedeskundigen en wetenschappers theorieen ontwikkeld waarin de organisatie van het werk werd benaderd vanuit een integraal gezichtspunt. Het idee is dat je de structuur als geheel moet aanpakken omdat alle problemen die in het productieproces ontstaan-tekortschietende kwaliteit, flexibiliteit en motivatie, onbeheersbaarheid van het proces, laaggekwalificeerde en vaak weinig gemotiveerde medewerkers – allemaal kantoorruimte huren den haag daar ontstaan. Alles hangt met alles samen.
Zo werd de statische kwaliteitscontrole verbreed tot Total Quality Control (TQM) en leidde de kanban-methode tot Just-in-Time-systemen (JIT) die de kern vormen van de hedendaagse massaproductie. De oude massaproductie voorzag schaarstemarkten van producten die de producenten als het ware naar de consumenten toe duwden, omdat zij er redelijk zeker van konden zijn dat zij die hoe dan ook zouden willen afnemen. De nieuwe informatietechnologie maakt een verschuiving mogelijk van kantoorruimte huren maastricht push naar pull (van ‘duwen’ naar ‘trekken’). De wensen van de consumenten worden achterwaarts doorgegeven in het systeem; zij trekken de producten er als het ware uit. Dat is de reden waarom de productieketen als een systeem moet worden gezien dat de grenzen van afzonderlijke ondernemingen overschrijdt. Hoofdproducenten en onderaannemers worden zo sterk van elkaar afhankelijk. Productkwaliteit en levertijd zijn kantoorruimte huren breda de essentiele outputcriteria. TQM en JIT zijn dan ook onlosmakelijk met elkaar verbonden in een integraal systeem.

De conclusie

De conclusie van deze theorie – dat de mens het hoogste stadium in de ontwikkeling van zijn behoeften had bereikt – kwam perfect overeen met de ideeen van de Human Relations Movement, die de dominante ideologie vormde van het personeelsmanagement tot het einde kantoorruimte huren eindhoven van de jaren zeventig. ‘Zelfontplooiing voor de arbeider’ vormde voor veel ‘personeelswerkers’ een
verhevener doelstelling dan het schikken en regelen waarvoor zij in de eerste plaats waren aangenomen. Wat mij opviel toen ik mij in die tijd als journalist kantoorruimte huren den haag voor het eerst bezighield met het personeelsvak, was hoe weinig het werk van personeelsmanagers verband hield met het feitelijke bedrijfsproces. In de meeste gevallen was het hoofd personeelszaken qualitate qua lid van het managementteam, maar er was een fundamenteel verschil. Afdelingsmanagers voor productie, marketing, verkoop en financien moesten allen nauwkeurig vastgestelde doelen realiseren – behalve de personeelsmanager. Hij zat erbij, omdat hij ‘erbij hoorde’. Uit mijn eigen ervaring herinner ik mij maar een paar gevallen waarin het verband met het bedrijfsproces werd gelegd. Een was in een rubberfabriek, die in het verleden grote problemen had gekend met het aantrekken van laaggeschoold personeel voor de kantoorruimte huren maastricht laaggekwalificeerde productiefuncties die zij had te bieden. Het hoofd personeelszaken zag zijn kans schoon toen een nieuwe productielijn zou worden ontworpen. Hij vormde een werkgroep die – en dat was uniek – bestond uit zowel ontwerpende ingenieurs als personeelsmanagers. Hun taak was de kwaliteit van de arbeid te bewaken, zodat aan de nieuwe productiefuncties bepaalde minimum kwalificatie-eisen zouden worden gesteld. Een van de ingenieurs vertelde mij later dat hij en zijn collega’s de uitnodiging om deel te nemen aan de werkgroep uit beleefdheid hadden aangenomen. Maar ze hadden geen flauw idee wat een personeelsmanager nute zeggen kon kantoorruimte huren breda hebben over het ontwerp van een nieuwe fabriekshal. Pas naarmate het project vorderde, werd het verband duidelijk.

Een tijdelijke oplossing

Dat was het moment waarop de landen in Noordwest-Europa ‘gastarbeiders’ begonnen te importeren uit de landen rond de Middellandse Zee. Het was een tijdelijke oplossing, waarvoor zij een hoge prijs betaalden in de vorm van een moeizaam integratieproces van de kantoorruimte huren eindhoven nieuwkomers. En, met de wijsheid achteraf, een onnodige oplossing. Tien jaar later was een groot deel van het werk in de oude industrie verdwenen naar de lagelonenlanden of weggerationaliseerd. Tussen i972 en i978 verloor Nederland 35% van zijn textielindustrie, Belgie en Duitsland elk 28%. De scheepsbouw in Nederland liep in dezelfde periode terug met 12%, in Denemarken met 8% en in Frankrijk met 7%. Veel van het ongeschoolde werk verdween voorgoed. De migranten kantoorruimte huren den haag bleven en bleven komen.
Vanaf het moment dat de principes van de massaproductie brede ingang hadden gevonden, begonnen de problemen aan de binnenkant van het werk zieh af te tekenen. In de jaren 1970 ontstond overal in de gei:ndustrialiseerde wereld een nieuw stil protest: de revolte tegen kantoorruimte huren den haag de geestdodendheid en ongezonde arbeidsomstandigheden, die mensen uiteindelijk afhankelijk maakte van een uitkering. Zelfs de Sovjet-Unie ontkwam niet aan de revolte van de arbeiders. Zij hadden niet veel mogelijkheid om te protesteren. Dus ‘stemden zij met de voeten’ (een uitdrukking ironisch genoeg gemunt door Lenin) door voortdurend van baan te veranderen; ook een manier om job rotation te creeren. Het 25e congres van de Communistische Partij meldde het verloop onder de werknemers van meer dan 25% per jaar als een van de economische kernproblemen die in het volgende vijfjarenplan dienden te worden opgelost. Het protest was kantoorruimte huren maastricht overigens niet altijd stil. In 1969 werd Italie overspoeld door een golf van stakingen en massademonstraties, onder andere tegen het afstompende werk. Gedurende de hete herfst merkten vakbondsbestuurders tot hun schrik dat zij jongeren niet meer warm konden krijgen voor traditionele vakbondsissues als werkzekerheid. Dat werk? Dan blijven we liever werkloos. De reactie van de grote industriele ondernemingen liet niet lang op zieh wachten. Gedurende de jaren zeventig waren concerns als Fiat en Olivetti de voorlopers op het gebied kantoorruimte huren breda van productieautomatisering. Klachten over het werk? Goed, dan automatiseren wehet weg.

De onteigening van het werk

De onteigening van het werk
Vanaf dit stadium in de ontwikkeling van het industriele kapitalisme gaat de geschiedenis van het werk twee kanten op. Het ene spoor volgt de inhoud van het uitvoerende werk aan de productielijn. Het andere spoor heeft betrekking op het sturende werk: de wijze waarop de managementfunctie vorm heeft gekregen. De kritiek op het taylorisme is verwoord door een lange reeks van auteurs, waarvan Harry Braverman9 een van de bekendste is. Volgens Braverman is scientific management niet ‘een wetenschap van het werk’, maar ‘een wetenschap van het besturen van het werk van anderen onder kapitalistische kantoorruimte huren eindhoven condities’. Taylor zocht niet de ‘beste manier’ om werk in het algemeen te verrichten, maar een antwoord op het specifieke probleem ‘hoe vervreemde arbeid het beste kan worden beheerst’.10
De rationalisatie van de productie heeft diep ingegrepen in de menselijk natuur: ‘Na een miljoen jaar waarin de mensheid door haar werk niet alleen een complexe sociale structuur heeft gecreeerd, maar in de ware betekenis van het woord zichzelf heeft geschapen, is dezelfde cultureel-biologische eigenschap waarop de hele evolutie is gebaseerd, in een crisis gebracht.’11 Aan de basis kantoorruimte huren den haag ligt een strijd om de macht op de werkvloer: wie beslist over input, output ende opbrengst van menselijke arbeid.
‘Arbeiders die onder toezicht staan door algemene bevelen en discipline staan niet werkelijk onder toezicht, omdat zij greep houden op het fe itelijke arbeidsproces. Zolang zij dat proces zelfbeheersen, zullen zij zieh verzetten tegen maatregelen die erop gericht zijn de inzet van hun volle potentiele arbeidskracht te realiseren. Om deze situatie te veranderen moet de zeggenschap over het kantoorruimte huren maastricht arbeidsproces overgaan in handen van het management, niet alleen in formele zin, maar door beheersing en dictaat van elke stap in het proces.’12
Door de splitsing tussen ‘denken’ en ‘doen’, het fundament van het taylorisme, werd de arbeider ‘onteigend’ van de zeggenschap over zijn werk, aldus de kern van Bravermans kritiek-‘vervreemd’ is de term die Marx al eerder had gebruikt. Taylor zelf zou het met deze stelling alleen maar kantoorruimte huren breda eens hebben kunnen zijn.